www.otsm.idx.gr - Οι Τράπεζες Στο Μικροσκόπιο





ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ (1)

·       Αίτηση καταναλωτών για απαγόρευση τραπεζοδιαφημίσεων

·       Εκδικάστηκε με την διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων

·       Αδύναμα τα επιχειρήματα των τραπεζών

 

Την Δευτέρα 11 Μαρτίου 2002, εκδικάστηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθήνας η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων της Ενωσης Καταναλωτών & Δανειοληπτών με αίτημα την απαγόρευση 15 περίπου διαφημιστικών μηνυμάτων οκτώ τραπεζών που εμφανίστηκαν στα ΜΜΕ το πρώτο 10ήμερο Δεκεμβρίου 2001 αλλά επίσης και κάθε άλλης μελλοντικής προβολής παρεμφερούς διαφήμισης οποιασδήποτε τραπέζης για πιστωτικές κάρτες, προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια που επιβαρύνονται με παράνομα επιτόκια πέραν του θεμιτού ανώτατου ορίου που σήμερα είναι 9,25%.

Οι αναγνώστες της σελίδας αυτής θα έχουν αποκλειστικό αναλυτικό ρεπορτάζ σε δύο συνέχειες από την διαδικασία στο ακροατήριο, τις καταθέσεις των μαρτύρων και τα επιχειρήματα των δικηγόρων των δύο πλευρών. Την υπόθεση αυτή δεν την κάλυψαν τα ΜΜΕ, πιθανότατα διότι διακυβεύεται η σοβαρή συρρίκνωση της διαφημιστικής δαπάνης των τραπεζών που ξεπερνά σήμερα τα 50 εκ. Ευρώ (17 δις δρχ). ετησίως. 

ΟΙ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Οι τράπεζες που εμπλέκονται στην υπόθεση αυτή είναι η Εμπορική, Nova Bank, ABN AMRO (Oλλανδική), Πειραιώς, Citibank, Κύπρου, Eurobank και Γενική καθώς και η Ενωση Ελληνικών Τραπεζών που εκπροσωπεί όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελληνική αγορά. Σύμφωνα με την αίτηση, οι επίμαχες τηλεοπτικές, ραδιοφωνικές και έντυπες διαφημίσεις τους για πιστωτικές κάρτες και προσωπικά δάνεια βρέθηκαν από την Ενωση Καταναλωτών & Δανειοληπτών παραπλανητικές ενώ το διαφημιζόμενο προϊόν είναι -κατά τον Αρειο Πάγο- τοκογλυφικό, και συνεπώς παράνομο, διότι χρεώνεται με επιτόκια που υπερβαίνουν το ανώτατο θεμιτό όριο του 9,25% σήμερα, φθάνοντας μέχρι και 17,40%.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΕΜΙΕΡΑ

Είναι η πρώτη φορά που οι τράπεζες οδηγούνται ενώπιον της Ελληνικής Δικαιοσύνης για να δώσουν εξηγήσεις για τις διαφημίσεις τους. Παλαιότερα, παρεμβάσεις της Ενωσης Καταναλωτών & Δανειοληπτών στην Επιτροπή Δεοντολογίας του Κώδικα Ελληνικής διαφήμισης είχαν καταφέρει να απαγορευθούν διαφημίσεις σαν παραπλανητικές, με πιο γνωστή εκείνη της Eurobank το 1999 με την τετραμελή οικογένεια στον καναπέ και τον σκύλο στους οποίους η τράπεζα υποσχόταν τον «ανοικτό λογαριασμό Eurobank για πάντα, σε κάθε μέλος της οικογένειας μέχρι 4 εκ. δρχ. Το θέμα είχε φθάσει τότε και στη Βουλή με ερώτηση του κ. Γ. Καρατζαφέρη και είχε γίνει η έντονη αντιπαράθεση με την τότε Υφυπουγό Ανάπτυξης κ. Μιλένα Αποστολάκη που είχε πεί το ανεπανάληπτο ότι αφού η τράπεζα υποχρεώθηκε ήδη να σταματήσει τη διαφήμιση, δεν υπάρχει λόγος να της επιβάλουμε το πρόστιμο που προβλέπει ο νόμος! Για τη νέα εμπλοκή καταναλωτών και τραπεζών με αφορμή τις διαφημίσεις, ο κ. Γ. Καρατζαφέρης κατέθεσε και νέα ερώτηση προς του Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης, το πλήρες κείμενο της οποίας δημοσίευσε η στήλη αυτή την 2α Μαρτίου 2002 ενώ αντίγραφο της ερώτησης κατατέθηκε και στο δικαστήριο σαν μια ακόμα απόδειξη για την ευρύτερη ανησύχία που προκαλεί ο συνεχιζόμενος καταιγισμός των επιθετικών τεχνικών προώθησης των τραπεζικών προϊόντων. Η απόφαση του Δικαστηρίου αναμένεται εύλογα με μεγάλο ενδιαφέρον από όλους τους διαδίκους, και όχι μόνο, εντός του Απρίλίου 2002.

H ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Στην αίτηση προς το δικαστήριο, σημειώναμε και τα εξής: “Επειδή, οι Ελληνες καταναλωτές, με συγκεκριμένες και άμεσες οικονομικές ανάγκες, γίνονται δέκτες το τελευταίο δίμηνο (του 2001) πολλών ραδιοφωνικών, τηλεοπτικών και γραπτών διαφημίσεων με τις οποίες οι τράπεζες διαφημίζουν συγκεκριμένα προϊόντα τους όπως καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες με παράνομα επιτόκια και προτείνουν στους καταναλωτές την αποδοχή τους.Οταν δε επικοινωνούν τηλεφωνικά με καταστήματα των τραπεζών μαθαίνουν ότι υπάρχουν και άλλα στοιχεία κόστους των διαφημιζομένων δανείων και πιστωτικών καρτών τα οποία, εκτός του ότι δεν γνωστοποιούνται μέσα από τις συγκεκριμένες διαφημίσεις, προσαυξάνουν το ήδη υπέρμετρο και αθέμιτο επιτόκιο από το νόμιμο δικαιοπρακτικό επιτόκιο, (σήμερα 9,25%), συχνά παραλείποντας την υποχρεωτική εκ του νόμου αναγραφή του ύψους της συνολικής ετήσιας πραγματικής επιβάρυνσης του καταναλωτή (ΣΕΠΕ), όπως αυτό ορίζεται από την κοινή υπουργική απόφαση.

Πλέον αυτού, κλονίζεται και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στη διαφημιστική λειτουργία διότι με τις συγκεκριμένες διαφημίσεις αποκρύπτονται από αυτούς συστατικά στοιχεία της συνολικής τιμής των προτεινόμενων προϊόντων καταναλωτικής πίστης Τα διαφημιζόμενα με τις υπό κρίση και δικαστική αξιολόγηση διαφημίσεις των συγκεκριμένων τραπεζών προϊόντα αποτελούν συμβάσεις  δανείων. Οι συμβάσεις δανείων, που μέσω των συγκεκριμένων διαφημίσεων προτείνεται υπό των τραπεζών αυτών να καταρτισθούν με αόριστο αριθμό καταναλωτών, περιέχουν όρο σύμφωνα με τον οποίο οι τόκοι δανείου υπολογίζονται με επιτόκιο, κυμαινόμενο ή σταθερό, που καθορίζεται κατά καιρούς από κάθε τράπεζα μονομερώς και σύμφωνα με τις επικρατούσες συνθήκες στην αγορά. Αποκρύπτεται όμως από τις συγκεκριμένες διαφημίσεις το γεγονός ότι τα επιτόκια που ισχύουν σήμερα για τα διαφημιζόμενα δάνεια και εφαρμόζουν στους εκτοκισμούς των δανείων τους αυτών οι συγκεκριμένες τράπεζες υπερβαίνουν τα ανώτατα θεμιτά δικαιοπρακτικά επιτόκια από μία έως επτά (1-7) εκατοστιαίες μονάδες.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΤΟΚΟΓΛΥΦΙΑΣ

Αποτέλεσμα της παράλειψης αυτής είναι ότι οι δανείστριες τράπεζες κατά την διαφήμιση των προτεινόμενων προς κατάρτιση συμβάσεων δανείων αποπειρώνται την κατάρτιση συμβάσεων δια των οποίων θα συνομολογούν για τον εαυτό τους περιουσιακά ωφελήματα τα οποία υπερβαίνουν το κατά τον νόμο θεμιτό ποσοστό του τόκου (αρθρ. 404 παρ. 2 Π.Κ.) τα οποία, συγκρινόμενα με το σημερινό κόστος χρήματος γι’ αυτές, τελούν σε προφανή δυσαναλογία με την παροχή τους.

Κατά τούτο, με το συγκεκριμένο τους περιεχόμενο, οι ανωτέρω διαφημίσεις απειλούν απειλή διακινδύνευσης περιουσίας αορίστου αριθμού καταναλωτών, η οποία (διακινδύνευση) ενώ αποκρύπτεται απο το περιεχόμενο των συγκεκριμένων διαφημίσεων, έχοντας την συγκεκριμένη μορφή και προβαλλόμενες δημοσία, ενδέχεται να προκαλέσουν πλάνη στα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται ή στων οποίων τη γνώση περιέρχονται και, εξ’ αιτίας της πλάνης αυτής, μπορούν να επηρεάσουν την οικονομική τους συμπεριφορά. Κατά τούτο συνιστούν παραπλανητική διαφήμιση κατά την έννοια του άρθρου 9, παρ. 2 του Ν. 2251/1994, του άρθρο 9 παρ.6 στοιχ.δ του ν.2251/1994 και του άρθρο 10 παράγρ.3 Οδηγίας 89/552/ΕΟΚ και πρέπει να απαγορευθούν άμεσα. 

Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ.2 του ν.2251/1994 «απαγορεύεται κάθε διαφήμιση το περιεχόμενο ή η μορφή της οποίας προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει πλάνη στα πρόσωπα στα οποία απευθύνεται ή στων οποίων τη γνώση περιέρχεται και, εξ αιτίας της πλάνης αυτής, μπορεί να επηρεάσει την οικονομική τους συμπεριφορά (παραπλανητική διαφήμιση)».

Σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ.6 στοιχ.δ του ν.2251/1994 και το άρθρο 10 παράγρ.3 Οδηγίας 89/552/ΕΟΚ απαγορεύεται η υποβλητική διαφήμιση δηλαδή εκείνη η οποία απευθύνει το διαφημιστικό μήνυμα κατευθείαν στο υποσυνείδητο, χωρίς να αφήνει στον αποδέκτη του μηνύματος τη δυνατότητα κριτικής.

ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΕΣ ΠΑΓΙΔΕΣ

 Εν προκειμένω, στοιχείο όλων των κατωτέρω διαφημίσεων προϊόντων καταναλωτικής πίστης των συγκεκριμένων τραπεζών αποτελεί το γεγονός ότι εν όψει των εορτών προτείνουν την αντιμετώπιση των εορταστικών αναγκών των καταναλωτών με δανεικά δια της εσκεμμένης παραλείψεως αναφοράς οποιουδήποτε στοιχείου από το οποίο να προκύπτει ότι οι προτεινόμενες και διαφημιζόμενες προς κατάρτιση συμβάσεις καταναλωτικής πίστης (εορτοδάνεια ή πιστωτικές κάρτες) συνιστούν απόπειρα προς κατάρτιση σύμβασης δια της οποίας θα συνομολογηθούν υπέρ των καθών περιουσιακά ωφελήματα τα οποία θα υπερβαίνουν τα ανώτατα θεμιτά δικαιοπρακτικά επιτόκια από μία έως επτά (1-7) εκατοστιαίες μονάδες κατά περίπτωση, δεδομένου ότι όλες οι διαφημίσεις απευθύνουν το διαφημιστικό μήνυμα κατευθείαν στο υποσυνείδητο, χωρίς να αφήνουν στον αποδέκτη του μηνύματος τη δυνατότητα κριτικής. Ταυτόχρονα, με το συγκεκριμένο ύφος και περιεχόμενο των διαφημίσεων, επιχειρούν την ανατροπή της επικρατούσης στη Χώρα μας παραδοσιακής αντίληψης σύμφωνα με την οποία, κάθε νοικοκυριό πρέπει να δαπανά ποσά ανάλογα με τα  πραγματικά του εισοδήματα που έχει (ή/και ελπίζει να) πραγματοποιήσει και, αντ’ αυτής, να καθιερώσουν την επικίνδυνη και ξενόφερτη αντίληψη κατά την οποία ο σύγχρονος τρόπος ζωής περιλαμβάνει το απόλυτα σύνηθες, αποδεκτό και γενικά επικρατούν στον δυτικό κόσμο φαινόμενο της δαπάνης και μελλοντικών εισοδημάτων, η πραγματοποίηση των οποίων, όμως, υπόκειται σε αβέβαιους και αστάθμητους παράγοντες και, σε τελική ανάλυση σε μη προβλέψιμους κινδύνους που οδηγούν στην υπερχρέωση.

Ο Άρειος Πάγος, στην απόφασή του με αριθμό 1219/2001 που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούνιο αναφέρει σχετικά τα ακόλουθα (σελ. 34): «Τα εξωτραπεζικά επιτόκια παρά τον περιορισμό τους στις εξωτραπεζικές συναλλαγές δεν παύουν να έχουν γενικότερη κοινωνικοοικονομική σημασία και ν’ αφορούν και τις τραπεζικές συμβατικές σχέσεις. Ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος στην ελεύθερη διαμόρφωση των τραπεζικών επιτοκίων είναι η συμπίεσή τους κάτω από τα όρια των εξωτραπεζικών. Έτσι η συμφωνία για επιτόκια που υπερβαίνουν τα ανώτατα αυτά όρια δεν παύει να απαγορεύεται από το νόμο (ΑΚ 281)».

Η παραδοχή απο το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας ότι τα τραπεζικά επιτόκια δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τα δικαιοπρακτικά συνιστά κριτήριο νομιμότητας της συναλλακτικής συμπεριφοράς του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος, μέλη του οποίου αποτελούν και οι καθών, το οποίο όμως (κριτήριο) επιμένουν να μη λαμβάνουν υπόψη τους όλες οι τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, Ελληνικές και αλλοδαπές, κρατικές και ιδιωτικές, κατά τον καθορισμό της πολιτικής τους στην καταναλωτική πίστη ούτε και οι συγκεκριμένες τράπεζες. 

ΚΑΙ ΕΔΩ ΚΑΡΑΤΖΑΣ

Αξίζει να αναφερθεί, ως στοιχείο ενδεικτικό της αδιαφορίας αυτής των τραπεζών προς τις επισημάνσεις του Αρείου Πάγου ότι, ο Πρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών και Διοικητής της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος κ. Θεόδωρος Καρατζάς, καταθέτοντας στην Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου την 10η Ιουλίου 2001 και απαντώντας σε ερώτηση βουλευτού για τους λόγους της υπέρμετρης διαφοράς που υπάρχει μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων, απάντησε ότι στην Ελληνική αγορά υπάρχει καθεστώς ελεύθερης αγοράς και ότι τα επιτόκια της καταναλωτικής πίστης διαμορφώνονται σε αυτά τα υψηλά επίπεδα λόγω των μεγάλης έκτασης επισφαλειών που αντιμετωπίζουν όλες οι τράπεζες οι οποίες έχουν την προσδοκία εύλογης κερδοφορίας απο τα προϊόντα αυτά της καταναλωτικής πίστης (πιστωτικές κάρτες, δάνεια) και δεν έχουν λόγο να συνεχίσουν να τα προσφέρουν στην αγορά χωρίς αυτό το επίπεδο επιτοκίων. Την ίδια εποχή, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, τραπεζικοί κύκλοι αναφερόμενοι στην θέση του Αρείου Πάγου για καταχρηστικότητα των τραπεζικών επιτοκίων, παρατηρούσαν ότι «με τέτοια επιτόκια, να έλθουν οι δικαστές να διοικήσουν αυτοί τις τράπεζες». Η εμμονή των Ελληνικών τραπεζών στη διατήρηση επιτοκίων κατά πολύ ανωτέρων των δικαιοπρακτικών οδήγησε στην υποβολή της από 17ης Οκτωβρίου 2001 μηνυτηρίου αναφοράς εναντίον περισσοτέρων των 20 τραπεζών για τοκογλυφία μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι συγκεκριμένες τράπεζες, για τη χρήση τέτοιων επιτοκίων, τοκογλυφία που φέρεται να έχει γίνει, με ομοιόμορφο τρόπο, δηλωτικό συνθηκών καρτέλ, σε βάρος περίπου 2,5 εκατομμυρίων Ελλήνων πολιτών. Ο αριθμός μόνο των πιστωτικών καρτών που έχουν εκδοθεί φέρεται να υπερβαίνει τα 2,7 εκατομμύρια.

ΑΔΙΣΤΑΚΤΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

Με μόνιμο στόχο την πραγματοποίηση υπερκερδών με αξιοποίηση της δεσπόζουσας θέσης τους στην αγορά και με την εκμετάλλευση της απειρίας των καταναλωτών περί την κατάρτιση συμβάσεων προσχωρήσεως αλλά και της οικονομικής ανάγκης των νοικοκυριών,  οι συγκεκριμένες τράπεζες, κατά το χρονικό διάστημα από 19/11/2001 τουλάχιστον και συνεχώς μέχρι σήμερα, προβαίνουν σε προβολές παραπλανητικών και αθέμιτων αλλά και έντονα ενθαρρυντικών πνεύματος υπερκατανάλωσης διαφημίσεων συγκεκριμένων προϊόντων τους (καταναλωτικών και προσωπικών δανείων καθώς και πιστωτικών καρτών), ιδιαίτερα επ’ευκαιρία των εορτών των Χριστουγέννων 2001 και του νέου έτους με πολλαπλές μορφές μέσων επικοινωνίας (τηλεόραση, ραδιόφωνο, ημερήσιος και περιοδικός τύπος, αφίσες, διαδίκτυο), τελικοί αποδέκτες των οποίων είναι καταναλωτές με επιτόκια σημαντικά υψηλότερα των νομίμων δικαιοπρακτικών.

Θα συνεχίσουμε και θα κλείσουμε την ενημέρωσή σας για την πολύ ενδιαφέρουσα αυτή δίκη την επόμενη εβδομάδα.

 

Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα        Δάνεια: Αρχική Σελίδα        Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα
Advertised by Ati Advertising on se.gr