www.otsm.idx.gr - Οι Τράπεζες Στο Μικροσκόπιο





ΠΑΡΑΤΡΑΠΕΖΙΚΑ

Στο τραπέζι μας συνεχίζεται και κλείνει σήμερα το συμπόσιο που αρχίσαμε την περασμένη εβδομάδα με την αναφορά σε όσα εκπληκτικά περί τραπεζικού ήθους και του μεγαλείου του ειπώθηκαν το 1996 από επίλεκτους τραπεζίτες αυτής της τραπεζοευλογημένης χώρας σε ημερίδα που είχε γίνει τότε για να τιμηθούν τα 20χρονα από την ίδρυση της Τράπεζας Εργασίας και ο ιδρυτής μακαρίτης Κ. Καψάσκης. 

Συντονιστής, ο τότε διευθυντής του Οικονομικού Ταχυδρόμου και σημερινός Ευρωβουλευτής δημοσιογράφος κ.Γ. Μαρίνος. Κύριοι ομιλητές ο Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος κ. Λ. Παπαδήμος, ο καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ι. Λαδόπουλος, ο τότε Πρόεδρος της Τράπεζας Εργασίας κ. Ξεν. Νικήτας και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ίδιας τράπεζας κ. Α. Μπίμπας, ο διανοούμενος και συγγραφέας κ. Μάριος Πλωρίτης και ο βιομήχανος κ. Θ. Παπαλεξόπουλος της Α.Ε. Τσιμέντων Τιτάν. Για το συνέδριο, ο ιστορικός Οικονομικός Ταχυδρόμος έβγαλε μια ειδική έκδοση με εισαγωγικό άρθρο του Γ. Μαρίνου. Από τη σπάνια αυτή έκδοση, σας δόσαμε την προηγούμενη εβδομάδα συνοπτικά αποσπάσματα από τις ομιλίες των περισσοτέρων και αναλυτικά για το τι είχαν πεί οι κ.κ. Νικήτας και Μπίμπας. Συνεχίζουμε και κλείνουμε σήμερα με τους υπόλοιπους. Και πάλι χωρίς σχόλια. Τα κουφώματα που ακούγονται από τους τραπεζίτες μιλάνε μόνα τους.

Παπαδήμος: "Οι λέξεις-κλειδιά που προσδιορίζουν τους κεντρικούς στόχους της επιχείρησης και αποτελούν κριτήρια για την αξιολόγησή της είναι: "κέρδος", "απόδοση", "αποτελεσματικότητα", "μεγένθυση", "μερίδιο αγοράς", "εθνικός πλούτος", "ευημερία", "σταθερότητα", "ανταγωνιστικότητα". Οι λέξεις "ήθος" και "ηθική" δεν φαίνεται ότι έχουν κεντρική θέση στην επαγγελματική οικονομική ορολογία. Παράλληλα όμως με αυτές τις διαπιστώσεις υπάρχει και κάτι άλλο: η έντονη αίσθηση, συχνά η πεποίθηση, η οποία εμφανίζεται τόσο σε καθημερινές συζητήσεις όσο και σε σχόλια στον Τύπο και τα άλλα μέσα επικοινωνίας, ότι υπάρχει πρόβλημα ήθους, έλλειμμα ηθικής συμπεριφοράς. Έλλειμμα που παρατηρείται, δυστυχώς όχι σπάνια, στον επιχειρηματικό και οικονομικό τομέα και έχει έντονα αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο στην επαγγελματική και προσωπική ζωή αλλά και στην οικονομική επίδοση των επιχειρήσεων και την ευημερία της χώρας".

Και συνεχίζει ακάθεκτος και με πλήρη ειλικρίνεια: "Η σημασία του ήθους για την επιτυχή λειτουργία της τραπεζικής επιχείρησης είναι μεγαλύτερη από ότι για άλλες επιχειρήσεις". Και παρατηρεί: "Η ηθική συμπεριφορά έχει ιδιαίτερη σημασία για την τράπεζα, λόγω της φύσης των προϊόντων και υπηρεσιών που προσφέρει και των συντελεστών παραγωγής που χρησιμοποιεί, καθώς και του χαρακτήρα της παραγωγικής διαδικασίας της επιχείρησης". Και προσθέτει κατηγορηματικά: "Τρία πράγματα διαφοροποιούν τις τράπεζας από άλλες επιχειρήσεις: πρώτον, το γεγονός ότι βασικό συστατικό στοιχείο των υπηρεσιών που προσφέρουν οι τράπεζες είναι ένα μοναδικό αγαθό: το χρήμα στις διάφορες μορφές του, το οποίο στις σύγχρονες οικονομίες δημιουργείται σε σημαντικό βαθμό από τις ίδιες τις τράπεζες, υπό τον έλεγχο βέβαια της κεντρικής τράπεζας. Δύο άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματική λειτουργία της τράπεζας, την οικονομική απόδοση και φερεγγυότητά της, καθώς και τη βιωσιμότητά της είναι "η πληροφόρηση" και "η εμπιστοσύνη". Η επίπτωση των δύο αυτών παραγόντων στη λειτουργία και αποδοτικότητα της τράπεζας εξαρτάται καθοριστικά από την ηθική συμπεριφορά των ιδιοκτητών, των στελεχών και των υπαλλήλων της".

Και για να αποδείξει την ορθότητα των επιχειρημάτων επικαλέσθηκε ακόμα και την σκέψη του Αριστοτέλη (σε ελεύθερη απόδοση): "Το χρήμα δημιουργήθηκε για να διευκολύνει τις συναλλαγές αλλά ο τόκος στην πραγματικότητα δημιουργεί περισσότερο χρήμα και από αυτή την ιδιότητα παίρνει το όνομά του. Οι απόγονοι είναι παρόμοιοι με τους γονείς και ο τόκος είναι χρήμα που γεννήθηκε από χρήμα. Συνεπώς, αυτός (και η χρηματοοικονομική) είναι "παρά φύσιν" (Πολιτικά Ι, 1258β).

Και διαπιστώνει: "Βαθύτερη κατανόηση των σκέψεων του Αριστοτέλη οδηγεί σε ένα διαφορετικό και σχετικό με τη σημερινή συνάντηση συμπέρασμα: την ανάγκη υιοθέτησης κανόνων συμπεριφοράς που θα διέπουν την τραπεζική πρακτική και θα περιορίζουν τις τυχόν δυσμενείς της συνέπειες στην κοινωνία και οικονομία. Επομένως, το κρίσιμο θέμα δεν είναι η ηθική διάσταση της χρηματοοικονομικής, αλλά το επιχειρηματικό ήθος στην άσκησή της" (Σημ. Δάσκαλε που δίδασκες....).

Προσθέτει δε και τα εξής: "Η σταθερότητα και η βιωσιμότητα της τραπεζικής επιχείρησης εξαρτάται επίσης από την εμπιστοσύνη των πελατών της στην οικονομική κατάσταση και στη διαχειριστική ικανότητα και εντιμότητα των στελεχών της......Η εμπέδωση του επιχειρηματικού ήθους στους υπαλλήλους αποτελεί μια ουσιαστική προϋπόθεση. Υπάρχουν και δύο άλλα θέματα σχετικά με το ήθος στην τραπεζική πρακτική: το ένα αφορά το ξέπλυμα χρήματος και ειδικότερα τα διλήμματα και τις υποχρεώσεις που δημιουργεί για την τραπεζική επιχείρηση. Το άλλο αφορά τα προσωπικά οφέλη και τις κοινωνικές συνέπειες που προκύπτουν από την αξιοποίηση της αποκλειστικής πληροφόρησης που έχουν τα στελέχη της επιχείρησης με το λεγόμενο "insider trading". Η δραστηριότητα αυτή κρίνεται ανεπίτρεπτη, αν όχι ανήθικη, λόγω τους κόστους και των στρεβλώσεων που συνεπάγεται για την επιχείρηση".

Αναφερόμενος στον ρόλο της Τράπεζας Ελλάδος σαν κεντρικής τράπεζας, παρατηρεί: "Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει πάντοτε εφαρμόσει τους γραπτούς και άγραφους κανόνες προστασίας του επαγγελματικού ήθους. Στη σφαίρα των αρμοδιοτήτων της, φροντίζει για την εφαρμογή αντίστοιχων κανόνων στο τραπεζικό σύστημα και τις αγορές στις οποίες συμμετέχει. Η άσκηση προληπτικής εποπτείας στη λειτουργία των τραπεζικών ιδρυμάτων και η παρακολούθηση των διαδικασιών του χρηματοοικονομικού συστήματος, οι πρωτοβουλίες που λαμβάνει η Τράπεζα της Ελλάδος για την ενίσχυση της διαφάνειας στις τραπεζικές συναλλαγές (Σημ. "Πήραμε, πήραμε...") καθώς και για την εκπόνηση κώδικα δεοντολογίας στις αγορές χρήματος και συναλλάγματος αποτελούν ορισμένες απο τις παρεμβάσεις της για την εξασφάλιση κανόνων ήθους στην τραπεζική αγορά".

Και κάνει και μια καταπληκτική ομολογία πλήρους εγκατάλειψης των κατασταλτικών ελέγχων που εξασφάλισαν την ασυδοσία των τραπεζών, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος: "Όσον αφορά την εποπτεία του τραπεζικού συστήματος, σημειώνεται τα τελευταία χρόνια μια ουσιαστική και μεγάλη αλλαγή. Η Τράπεζα της Ελλάδος στρέφει την προσοχή της στην παρακολούθηση της φερεγγυότητας και της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών καθώς και στην επάρκεια των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου. Η παλαιά πρακτική που εξαντλείτο στον κατασταλτικό έλεγχο εφαρμογής των πιστωτικών κανόνων τους οποίους προσδιόριζαν τα όργανά της έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί".

Συνέχεια περί ξεπλύματος βρώμικου χρήματος τώρα: "Mια άλλη επίκαιρη και δύσκολη πλευρά των σχέσεων της εποπτικής αρχής με τα μέλη του τραπεζικού συστήματος είναι εκείνη που δυνδέεται με το ξέπλυμα χρήματος. Το ξέπλυμα χρημάτων που έχουν κτηθεί κατά τρόπο παράνομο και αντίθετο προς το σύστημα αξιών των κοινωνιών μας, αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα ηθικής τάξης στην τραπεζική εργασία.". Και προσθέτει και λίγα για την "αμαρτωλή" διαφάνεια στις τραπεζικές συναλλαγές: "Διλήμματα ηθικής τάξεως μπορεί να τεθούν και από την έλλειψη κατάλληλης και επαρκούς ενημέρωσης των πελατών. Για το λόγο αυτό, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη ζητήσει από τα πιστωτικά ιδρύματα να περιγράψουν με επάρκεια τα χαρακτηριστικά των χρηματοοικονομικών προϊόντων και υπηρεσιών που προσφέρουν. Πρόσφατη είναι σχετική εγκύκλιος της Τράπεζας της Ελλάδος, με την οποία προσδιορίζεται ένα πλαίσιο πληροφόρησης του κοινού που στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας, του υγιούς ανταγωνισμού, της αξιοπιστίας και της αποτελεσματικότητας του πιστωτικού συστήματος".

Και συμπεραίνει: "Τόσο σε μικροοικονομικό όσο και σε μακροοικονομικό επίπεδο, η αποτελεσματική λειτουργία των τραπεζών και η σταθερότητα του νομισματικού τομέα και της οικονομίας δεν εξαρτώνται μόνο από τις γνώσεις, τις ικανότητες και την επαγγελματική πείρα εκείνων οι οποίοι εμπλέκονται στη διαχείρησή τους. Οι έννοιες "αποτελεσματικότητα", "απόδοση", "σταθερότητα", "ευημερία" είναι, σε τελική ανάλυση, στενά συνυφασμένες με μια άλλη έννοια, απλή αλλά ουσιαστική, και γι' αυτό δύσκολο να εντοπισθεί: το ήθος".

Εξαιρετικά εύστοχες και ρεαλιστικές και οι παρατηρήσεις του βιομήχανου κ. Θεόδωρου Παπαλεξόπουλου. Διαπιστώνει ότι υπάρχουν τρείς κύριες κατηγορίες προβλημάτων που επιρρεάζουν παραμέτρους που έχουν κοινό παρονομαστή το ήθος. "Πρώτα, οι σύγχρονες ιδιολογίες που στάθηκαν εμπόδιο στην άνθηση και επικράτηση του επιχειρηματικού ήθους. Ο Καπιταλισμός τείνει να αντιμετωπίζει τους οικονομικούς παράγοντες τελείως αντικειμενικά, χωρίς να λαμβάνει υπόψη μη οικονομικούς παράγοντες. Συνηθίζουμε π.χ. να εμπιστευόμαστε τυφλά το νόμο προσφοράς και ζήτησης. Παράγοντες όπως οικογένεια, θρησκεία, πολιτισμός, παιδεία, εμπιστοσύνη και αξιοπιστία παραμερίζονται. Από την άλλη, ο Νέος Σοσιαλισμός βρίσκεται στο άλλο άκρο του φάσματος. Επιδιώκει να επιβάλει τη δική του αντίληψη για το ήθος στην οικονομία, μέσα από την πολιτική ισχύ ή τον εξαναγκασμό. Για να ξεριζώσει τον καπιταλισμό, το κράτος επιδιώκει να ελέγχει τα πάντα και, έτσι ισοπεδώνει τα πάντα. Μ'αυτό τον τρόπο, ο Νέος Σοσιαλισμός, όχι μόνο δεν είναι προοδευτικός όπως ισχυρίζεται, αλλά καταλήγει να είναι οπισθοδρομικός. Το επιθυμητό, βέβαια θα ήταν μια νά ιδεολογία, μια αντίληψη που θα καθοδηγούσε περισσότερο απ' όσο θα εξανάγκαζε, που θα στηριζόταν περισσότερο στην ηγεσία και λιγότερο στην νομοθεσία, που θα ενέπνεε περισσότερη ευσυνειδησία και σεβασμό προς τις ηθικές αξίες, περισσότερο ήθος και λιγότερο καταναλωτισμό. Ουτοπία, θα πείτε!. Πιθανώς. Ο χρόνος θα το δείξει."

Και συνεχίζει: "Το δεύτερο μείζον εμπόδιο για το επιχειρηματικό ήθος είναι η παρακμή των συστημάτων αξιών και προτύπων συμπεριφοράς. Εάν αληθεύει ότι κάθε γενιά πρέπει να συμβάλλει στη διατήρηση της κληρονομιάς της ώστε αυτή να παραμένει ζωντανή και ακμαία, ας αναρωτηθούμε τι συνεισέφερε η δικιά μας γενιά, όχι μόνο με λόγια, ασφαλώς, αλλά με έργα: Στην εποχή της ελεύθερης ροής πληροφοριών σε παγκόσμια κλίμακα και των απεριόριστων δυνατοτήτων επικοινωνίας, τι διαπιστώνουμε; Εντυπωσιακή προβολή αστέρων και πρωταθλητών, ρεκόρ κατορθωμάτων και αφθονία από τα δυσάρεστα γνωρίσματα της ανθρωπότητας. Και ποια είναι τα επιτεύγματα ποιότητας που προβάλλονται; Πόσα παραδείγματα βλέπουμε ηθικής ή ηγετικής συμπεριφοράς; Οι περιπτώσει αυτές λιγοστεύουν συνεχώς, όχι μόνο αναλογικά αλλά ακόμη και σε απόλυτους ρυθμούς. Ο έπαινος ακόμη και η απλή αναγνώριση, σπανίζουν. Ετσι προκύπτει ότι οι ηθικές αξίες τείνουν σιγά-σιγά να υποβαθμίζονται και να παραμερίζονται. Κι αυτό διότι η επιβίωσή τους δεν μπορεί να επιτευχθεί με κανονισμούς ή αποφάσεις της εξουσίας αλλά μόνο με αγωγή και παιδεία που παράγουν συνεπείς πολίτες, και με ηγέτες και προσωπικότητες που συμπεριφέρονται με υπευθυνότητα".

Και συνεχίζει: "Το τρίτο και σοβαρότερο πρόβλημα σχετικά με το επιχειρηματικό ήθος είναι ότι, κατά το μέτρο που περιορίζει τις δυνατότητες ή επιβαρύνει το κόστος, τείνει να αντιστρατεύεται την αποτελεσματικότητα της επιχείρησης και να στρεβλώνει τους μηχανισμούς της αγοράς. Ο λόγος είναι ότι "επιχείρηση" είναι έννοια ταυτόσημη με ανταγωνιστικότητα, έννοια αφ' εαυτής καθαρά συγκριτική. Κατά το μέτρο που μια εταιρία επωμίζεται μεγαλύτερο κόστος - για οποιαδήποτε λόγο - σε σύγκριση με τον ανταγωνισμό, η εταιρία αυτή θα χάνει έδαφος σιγά-σιγά ώσπου να αναγκασθεί να αλλάξει τακτική ή, άλλως, να υποκύψει. Κατά συνέπεια, οι μηχανισμοί της αγοράς αποθαρρύνουν - αντί να ενθαρρύνουν - το ήθος στην επιχειρηματική συμπεριφορά. 

Και λίγα ακόμα αλλά πολύ σημαντικά από τον Μάριο Πλωτίτη: "Βασικός παράγοντας για την αντιμετώπιση του προβλήματος της υγιούς οικονομίας και του υγιούς κράτους είναι, ακριβώς, το ήθος της οικονομίας στο σύνολό της και το ήθος των επιμέρους ατόμων ή οργανισμών, που τη χειρίζονται.... Και οι επιχειρηματίες είναι "άρχοντες" στον τόσο σημαντικό τομέα της οικονομίας, και το ήθος τους επηρεάζει το ήθος των πολιτών. Ανέντιμοι επιχειρηματίες "διδάσκουν" την ανεντιμότητα σ' όσους συναλλάσσονται μαζί τους, φαύλοι επιχειρηματίες διαχέρουν την φαυλότητα σ' όλο το κοινωνικό σώμα. Το άθλιο παράδειγμά τους γίνεται αθλιέστατο υπόδειγμα για τους πολλούς... και το "ο κλέψας του κλέψαντος" απλώνεται σαν ολέθρια γάγγραινα που κατατρώει τους κοινωνικούς ιστούς.... (Σημ. "Ολοι εμπρός στον δρόμο που χάραξαν οι εκλεκτοί τραπεζίτες, να μήν μείνει τίποτα όρθιο σ' αυτή τη χώρα"). Και αυτά δεν είναι "χρηστομάθεια" και ιδεαλισμοί. Είναι καθαροί ρεαλισμοί, που τους επαληθεύει κάθε μέρα η πράξη και η πείρα. Όπως, κατά τον Andre Marlaux, "δεν γίνεται πολιτική με την ηθική, αλλά δεν γίνεται και δίχως", έτσι δεν γίνονται και επιχειρήσεις δίχως ήθος". Κι άν αληθεύει αυτό που έλεγα πρωτύτερα, πως "χωρίς καλή οικονομία δεν μπορεί να υπάρξει καλή πολιτική", το ίδιο αληθεύει πως χωρίς ήθος δεν μπορεί να υπάρξει καλή οικονομία. Μόνο έτσι η εξίσωση είναι πλήρης και γόνιμη για όλους. Οταν, όμως, αρχίζουν να ξεφυτρώνουν και να θεριεύουν τα σαπρόφυτα που λέγονται παραοικονομία, απάτες, λαθροχειρίες, τοκογλυφίες και τα παρόμοια, τότε όλο το χωράφι κινδύνεύει να μετραπεί σε μολυσματικό βάλτο. Στο χέρι των σωστών και άξιων επιχειρηματιών είναι να το ξεχερσώσουν απ' αυτούς τους τριβόλους και της παγίδες. Καν να πετάξουν τα κάλπικα νομίσματα στον Καιάδα, ή, ελλείψει αυτού, στις χωματερές. 

Με την εκτεταμένη αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αναφορά στο πολύ καθωριστικά θέματα του (ανύπαρκτου) ήθους στο Ελληνικό τραπεζικό σύστημα, θελήσαμε να σας δώσουμε το κεντρικό στίγμα του πακέτου με τα προβλήματα που παρουσιάζει. Δουλεύει ασύδοτα με τα χρήματα των πολιτών για να τους κακοποιεί μετά με κάθε έννοια. Προσβάλλει τον πελάτη του, καταπατά την αξιοπρέπειά τους και λεηλατεί την περιουσία του. Τί άλλο να περιμένει κανείς ακόμα; Τα έχουμε δεί και τα έχουμε αξιολογήσει όλα. Και γι' αυτό σήμερα στην συνείδηση του πολίτη τα πιστωτικά ιδρήματα είναι ηθικά και κοινωνικά χρεωκοπημένο, οριστικά και τελεσίδικα. Μένει να τους δώσουμε τα μαθήματα που τους αξίζουν. Εδώ και τώρα. Οι πρώτες "τροχιοδεικτικές" μηνύσεις έχουν ήδη υποβληθεί. Μηνύθηκε για τοκογλυφία και άλλα ποινικά ο Πρόεδρος της Eurobank κ. Ξενοφών Νικήτας ενώ ο Διοικητής της Τραπέζης Ελλάδος κ. Λ. Παπαδήμος μηνύθηκε για παράβαση καθήκοντος και παρασιώπησε εγκλήματος. Απλά δεν γίνεται αλλιώς. Και έπονται τα κύρια πακέτα κατά κύματα. Υπάρχουν νεκροί, αυτοκτονίες, εγκεφαλικά, καρδιακά, λεηλασίες οικογενειών, κόπων γενεών, στέρηση αξιοπρέπειας και ελπίδας. Υπάρχει σαρωτική καταπάτηση συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του Ελληνα πολίτη.

Και είναι πια απαραίτητο πια για την τήρηση του Συντάγματος και των νόμων να παρέμβει αποφασιστικά ο Ελληνας πολίτης, όπως έχει υποχρέωση από το άρθρο 120, παρ. 2 του Συντάγματος.

Με βάση τα κριτήρια ήθους, εντιμότητας, υπευθυνότητας, νομιμότητας και σεβασμού της πελατείας που πηγάζουν από τις ηθικές και επιχειρηματικές αρχές στις οποίες αναφέρθηκαν οι ίδιοι οι τραπεζίτες, την επόμενη εβδομάδα θα ανακοινώσουμε τα ετήσια βραβεία των καταναλωτών 'ΧΡΥΣΟ ΚΟΡΑΚΙ" για τα Ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα που θα ανακοινώσει η Ακαδημία Δανειοληπτών. Τα βραβεία αυτά αποδοκιμασίας και κατακραυγής των καταναλωτών ήδη καθιερώνονται και διεθνώς με πρωτοβουλίες μας και θα δίδονται σε πολλούς άλλους κλάδους σε κάθε χώρα. Η ονομασία τους στα Αγγλικά είναι 'GOLDEN CROW". Crow σημαίνει "κοράκι" αλλά είναι και τα αρχικά της φράσης Consumer Ripp-Off Watch που σημαίνει "Παρατηρητήριο λεηλασίας του καταναλωτή". Κοινώς, "κράξιμο προς κάθε άρπαγα". Είναι αυτονόητο ότι η αρχή θα γίνει με τις τράπεζες σ' αυτή την παγκόσμια μητρόπολη της τραπεζικής αθλιότητας, τιμής ένεκεν.

ΤΡΑΠΕΖΟΚΟΜΟΣ

 


Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα        Δάνεια: Αρχική Σελίδα        Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα
Advertised by Ati Advertising on se.gr