www.otsm.idx.gr - Οι Τράπεζες Στο Μικροσκόπιο




ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΑΛΦΑΕΝΑ
" (6-6-2000)

Α Π Ο Κ Α Λ Υ Ψ Η
Τα χρυσοφόρα τοκοτεχνάσματα τραπεζών

Μετά την αποκάλυψη της κομπίνας 10 δις από την Εθνική Τράπεζα σε βάρος των καταθετών της ταμιευτηρίου και του Δημοσίου, η Ενωση Καταναλωτών & Δανειοληπτών παρουσιάζει σήμερα στους αναγνώστες του ΑΛΦΑ ΕΝΑ τα δύο βασικά παράνομα αλλά «χρυσοφόρα» τοκοτεχνάσματα του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος σε βάρος των συναλλασσομένων. Για τα τοκοτεχνάσματα αυτά, εκ των οποίων το πρώτο είναι εντελώς αδιαφανές για τους ανυποψίαστους δανειολήπτες ενώ το δεύτερο πλήττει και τους καταθέτες, η Ενωση εκτιμά ότι η εν δυνάμει απαίτηση του συνόλου των θυμάτων για την τελευταία 20ετία με εξάμηνο ανατοκισμό είναι για επιστροφές της τάξεως των 10 τρις, ποσό που είναι μεγαλύτερο από το σύνολο των οφειλών όλων των δανειοληπτών στο τραπεζικό σύστημα!

ΤΟ ΔΙΠΛΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΟ ΕΤΟΣ

Για τον υπολογισμό των τόκων χορηγήσεων, οι περισσότερες, εάν όχι όλες οι Τράπεζες χρησιμοποιούν, εδώ και πολλές δεκαετίες, εντελώς αυθαίρετα, καταχρηστικά και χωρίς αυτό να προβλέπεται απο τις δανειακές συμβάσεις ή οποιαδήποτε άλλη διάταξη ή απόφαση, ημερολογιακό έτος 360 ημερών αντί 365. Αντίθετα, για τον υπολογισμό των τόκων καταθέσεων, χρησιμοποιούν κανονικά έτος 365 ημερών. Η πρακτική αυτή συνιστά “κατ’επάγγελμα και συνήθεια” μεθόδευση ιδιαιτέρως μεγάλου οικονομικού αποτελέσματος, διότι η ταυτόχρονη χρήση δύο διαφορετικών ημερολογιακών ετών για τον ίδιο σκοπό ήτοι τον υπολογισμό των τόκων των συναλλασσομένων πελατών δεν μπορεί με τίποτα να δικαιολογηθεί μέσα στα πλαίσια της νομιμότητας.

Αυτό το τέχνασμα έχει σαν αποτέλεσμα να προκύπτουν ποσά τόκων παράνομα αυξημένα κατά 1,39% (που είναι ο λόγος 365/360) επί του συνολικού ποσού των θεμιτών τόκων. Η χρήση έτους 360 ημερών αντί 365 παράγει μεγαλύτερη επιβάρυνση των δανειοληπτών από τόκους (όταν ο παρανομαστής κλάσματος γίνεται μικρότερος, το κλάσμα γίνεται μεγαλύτερο). Η αθέμιτη αυτή μεθόδευση είναι ήδη επιβεβαιωμένη για πολλές Ελληνικές Τράπεζες μετά από έλεγχο δανειακών λογαριασμών από τις οποίες προκύπτει ότι, για τον υπολογισμό των τόκων χορηγήσεων πράγματι χρησιμοποιούν έτος 360.

Σαν ένα ενδεικτικό παράδειγμα, υποθέτουμε ότι ένας δανειολήπτης κάνει πλήρη χρήση ανοικτού αλληλόχρεου λογαριασμού για 90 ημέρες με υπόλοιπο Δρχ 50.000.000 και με ετήσιο επιτόκιο 21%.

Α) Τόκος = 50.000.000  Χ 0.21 Χ 90 / 360 = Δρχ 2.625.000

Β) Τόκος = 50.000.000  Χ 0.21 Χ 90 / 365 = Δρχ 2.589.041 

Χρησιμοποιώντας πάγια τον τύπο Α με 360 ημέρες, η Τράπεζα υπολογίζει τον τόκο στο ποσό των Δρχ 2.625.000 ήτοι Δρχ 35.959 (ποσοστό 1,39%) περισσότερο του ποσού των Δρχ 2.589.041 όπως προκύπτει από τον ορθό τύπο Β. Επειδή οι τόκοι χορηγήσεων των Τραπεζών επιβαρύνονται με Ε.Φ.Τ.Ε. (Ειδικό Φόρο Τραπεζικών Εργασιών) που σήμερα είναι 3% επί του ποσού των τόκων, η τελική διαφορά και ζημία σε βάρος του δανειολήπτη φθάνει τελικά στις Δρχ 37.038 (ήτοι 1,4305% επί των θεμιτών τόκων). Την αθέμιτη αυτή επιβάρυνση του 1,39% καρπούνται οι Τράπεζες ενώ για το 3% επ’ αυτής αποδέκτης είναι το Ελληνικό Δημόσιο. Παλαιότερα ο συντελεστής ΕΦΤΕ ήταν ακόμη μεγαλύτερος, 4 και 8%.

Παρ’ όλο που η επιβάρυνση αυτή φαίνεται, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως ασήμαντη για κάθε δανειολήπτη, οι πρόσθετοι παράνομοι τόκοι είναι τελικά σημαντικοί και σε επίπεδο δανειολήπτη ενώ, σε επίπεδο Τραπέζης τα ετήσια ποσά είναι τεράστια. Τα έσοδα από τόκους χορηγήσεων μέσα στο 1997 μιας μόνο μέσης Ελληνικής Τραπέζης, ανήλθαν σε Δρχ 210 δις. Το ποσό που η Τράπεζα αυτή εκτιμάται ότι προέκυψαν από την εφαρμογή της παραπάνω μεθόδευσης μόνο μέσα σε ένα έτος (το 1997) ήταν Δρχ 2.9 δις ενώ η συνολική επιβάρυνση των πελατών Δρχ 3 δις.! Τα ποσά των αθέμιτα αυξημένων κατά 1,4305% τόκων και ΕΦΤΕ ποτέ δεν υπήρξαν νόμιμα απαιτητά από τις Τράπεζες και, κατ’ επέκταση, από το Δημόσιο και, κατά συνέπεια, θεμελιώνεται το δικαίωμα των θιγέντων για αποζημίωση. Στο σύνολό τους, τα ποσά από αυτή τη μεθόδευση είναι πολύ μεγάλα. Έντοκα και για την τελευταία 20ετία, υπολογίζονται συνολικά στα 4 τρις.

Ας σημειωθεί ότι, κατά τη πρόσφατη αντιπαράθεση για το θέμα του ανατοκισμού, το βασικό επιχείρημα των Τραπεζών υπέρ του υποχρεωτικού εξάμηνου ανατοκισμού των δανείων ήταν το ότι οι λογαριασμοί των καταθέσεων εκτοκίζονται ανά εξάμηνο. Στην επίκληση αυτής της ανάγκης για αντιστοιχία μεταξύ χρονικής βάσης εκτοκισμού δανείων και καταθέσεων, βέβαια, άφησαν εκτός συζήτησης την προφανή και αυτονόητη ανάγκη και για ένα μοναδικό και όχι διπλό ημερολογιακό έτος, ένα θέμα το οποίο η αγορά αγνοεί παντελώς. Η σκόπιμη αυτή αποσιώπηση είναι αποκαλυπτική των προθέσεων, της αντίληψής για το δίκαιο του ισχυρού και το «δικαίωμά» του να εκμεταλλεύεται στο ακέραιο τον αδύναμο συναλλασσόμενο.

Η αποκάλυψη του τοκοτεχνάσματος αυτού δίνει επίσης τη δυνατότητα κάθε πελάτη που η Τράπεζα του κλείνει τον λογαριασμό και προσφεύγει στο Δικαστήριο για έκδοση διαταγής πληρωμής, να κάνει ανακοπή αμφισβητώντας το ποσό της απαίτησης που προβάλει η Τράπεζα και να ζητήσει την ακύρωσή της διότι αφορά ένα ποσό που είναι αθέμιτα υψηλότερο από το νόμιμα απαιτητό. Παράλληλα, γεννάται και τεράστιο θέμα τοκογλυφίας που, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, ορίζεται ως η χρέωση τόκων πέραν των νομίμων που είναι ακριβώς αυτό που κάνουν οι τράπεζες με τη χρήση διπλού ημερολογιακού έτους.

Τέλος, ζητώντας από τα δικαστήρια οι Τράπεζες να βγάλουν διαταγές πληρωμής για τις απαιτήσεις τους, όπως αυτές προκύπτουν από τα βιβλία τους που συμπεριλαμβάνουν και την αθέμιτη αυτή αύξηση των τόκων, τόσο αυτές όσο και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους φέρονται ότι, με πλήρη γνώση τους, παραπλανούν το δικαστήριο διότι επιδιώκουν να αποσπάσουν από το δικαστήριο αναγνώριση και νομιμοποίηση και της παράνομης αυτής απαίτησης κατά του δανειολήπτη για τόκους πέραν των νομίμων. 

Η «Valeur»

 

Χωρίς, κατά κανόνα, να το προβλέπουν οι συμβάσεις, οι Τράπεζες εφαρμόζουν μία πάγια, αυθαίρετη και ενιαία πρακτική για τις τοκοφόρες ημέρες (valeur) της κίνησης των λογαριασμών των πελατών των. Στη περίπτωση δανείων, τα εκταμιευόμενα ποσά παράγουν τόκο αυθημερόν ενώ οι πληρωμές προς την Τράπεζα είναι τοκοφόρες από την επομένη εργάσιμη ημέρα. Το αντίστοιχο ισχύει με τις αναλήψεις και καταθέσεις σε όλους τους λογαριασμούς καταθέσεων. Σημειώνεται ότι, ακόμη και εάν το προέβλεπαν οι γενικοί όροι συναλλαγών και οι συμβάσεις, η μεθόδευση αυτή δεν θα είχε κανένα απολύτως αποτέλεσμα για τις Τράπεζες διότι είναι ευθέως καταχρηστική και παράνομη.

 

Με απόφαση του Ανωτάτου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου της Γερμανίας (απόφ 54/88 της 17.1.1989), ό όρος αυτός που περιλαμβάνεται στους γενικούς όρους εργασιών των Τραπεζών σχετικά με τη τοκοφόρο ημέρα πληρωμών και εισπράξεων από τραπεζικούς λογαριασμούς (valeur) είναι καταχρηστικός με το σκεπτικό ότι έχει αξιόλογη επίδραση στον υπολογισμό του τόκου, θέτει παράλογα τους πελάτες των Τραπεζών σε μειονεκτική θέση διότι μπορεί να καταλήξει ακόμη και σε χρέωση τόκων εκεί που δεν οφείλονται (π.χ. σε περίπτωση πληρωμής και είσπραξης την ίδια ημέρα). Κατά το Δικαστήριο, ο όρος αυτός που προσέβαλε στη Δικαιοσύνη Ενωση Καταναλωτών, μεθοδεύσεις σχετικά με τον υπολογισμό των τόκων μπορούν να γίνονται αποδεκτές μόνον εφόσον λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα των πελατών των Τραπεζών και επίσης δηλούνται με διαφάνεια όπως π.χ. με δημόσια ανακοίνωση του εφαρμοζόμενου πραγματικού επιτοκίου.

Με άλλη του απόφαση (208/96 της 6.5.1997), το ίδιο Ανώτατο Δικαστήριο σε αίτημα Ενωσης Γερμανών Καταναλωτών η οποία αμφισβήτησε την ορθότητα της πρακτικής των Τραπεζών να πληρώνουν στους πελάτες του εμβάσματα την επομένη της λήψης των και όχι αυθημερόν, έκρινε την πρακτική αυτή καταχρηστική με το σκεπτικό ότι τα εμβάσματα πρέπει να είναι διαθέσιμα στους δικαιούχους την ίδια ημέρα κατά την οποία οι Τράπεζες τα λαμβάνουν και κάνουν τις εγγραφές στα βιβλία των. Τυχόν παρεμβολή μή εργάσιμων ημερών μπορεί να καταλήξει στη πληρωμή των δικαιούχων με καθυστέρηση δύο και περισσοτέρων ημερών εφόσον ο όρος ομιλεί για «επομένη εργάσιμο» και όχι «επομένη ημέρα». Αυτό δεν είναι εύλογο ούτε δικαιολογημένο από οποιοδήποτε λόγο, παραβιάζει την αρχή της καλής πίστης στις συναλλαγές και θέτει τον πελάτη σε μειονεκτική θέση. Το Δικαστήριο θεώρησε ότι το θέμα αυτό για τα εμβάσματα είναι ταυτόσημο με την επίσης απαράδεκτη πρακτική που δίδει στις καταθέσεις μετρητών σε λογαριασμούς αποταμιευτών αξία επομένης εργάσιμης ημέρας.

Ας σημειωθεί ότι τα καθαρά κερδοσκοπικά κίνητρα αυτής της μεθόδευσης αναδεικνύονται από το ότι οι Τράπεζες δεν εφαρμόζουν τη πρακτική αυτή σε άτοκους λογαριασμούς. Στη περίπτωση παραλαβής επιταγών τρίτων προς είσπραξη, οι Τράπεζες δίνουν «ημερομηνία αξίας – valeur» που φθάνει να είναι ακόμη και 14 ημέρες μετά, ενώ, με την αξιοποίηση των ηλεκτρονικών συστημάτων όπως το διατραπεζικό σύστημα εισπράξεων και συμψηφισμών, εισπράττουν τα χρήματα ακόμη και την ίδια ημέρα και, έτσι, τα εκμεταλλεύονται για δικό τους λογαριασμό για αρκετές ημέρες.

Τα ποσά που αποσπούν παράνομα οι Τράπεζες με αυτό το τέχνασμα δεν μπορούν να υπολογισθούν αλλά ποικίλλουν για κάθε λογαριασμό ανάλογα με τα ποσά και τη συχνότητα των αποπληρωμών κάθε λογαριασμού και για τα δάνεια και για τις καταθέσεις, τα συνολικά υπόλοιπα των οποίων είναι σήμερα της τάξεως των Δρχ 9,5 και 15 τρίς αντίστοιχα. Κατά συνέπεια, το συνολικό «προϊόν» του χρυσοφόρου αυτού τοκοτεχνάσματος των Τραπεζών για την τελευταία 20ετία είναι ένα ιλιγγιώδες ποσό που, με εξάμηνο ανατοκισμό φθάνει στα 6 τρις!!.

Αθροιζόμενα τα ποσά από τα δύο παραπάνω χρυσοφόρα για τις Τράπεζες τοκοτεχνάσματα, με εξάμηνο για την τελευταία 20ετία, δίδουν ένα συνολικό ποσό της τάξης των 10 τρις. Βεβαίως δημιουργείται τεράστιο θέμα για όλους όσους υπήρξαν και συνεχίζουν να είναι οι λειτουργοί αλλά και οι αποδέκτες του προϊόντος τέτοιων πράξεων (Διοικήσεις, μέτοχοι, ορκωτοί λογιστές και Κράτος).

Η πρακτική αυτή με τις valeur είχε στο παρελθόν κάποια λειτουργική θεμελίωση στον ισχυρισμό ότι ένα ποσό που κατατίθεται σε λογαριασμό αποταμίευσης ή που αποπληρώνει δανειακή οφειλή σε κάποιο Κατάστημα και έτσι είναι διαθέσιμο στη Τράπεζα να το αξιοποιήσει, δεν μπορεί να είναι γνωστό στη κεντρική Διοίκηση παρά μόνο μετά το κλείσιμο της συναλλακτικής ημέρας και, επομένως, αξιοποιήσιμο μόνο την επομένη εργάσιμη ημέρα. Με την χρήση όμως των συγχρόνων συστημάτων πληροφορικής, εδώ και δεκαετίες οι Τράπεζες είναι σε θέση να γνωρίζουν όλες τις κινήσεις των διαθεσίμων των ανά κάθε στιγμή της ίδιας ημέρας. Ο παραδοσιακός ισχυρισμός, λοιπόν, που δικαιολογούσε κάπως την πρακτική αυτή στερείται πλέον οποιασδήποτε πραγματικής θεμελίωσης.

Για να γίνουν περισσότερο σαφή τα παραπάνω τοκοτεχνάσματα, δίνουμε ένα απλουστευμένο παράδειγμα Ελληνικής συναλλαγής όπου αναδεικνύεται η καταχρηστικότητα και η υπερβολή των τοκοτεχνασμάτων των Τραπεζών. Υποθέτουμε ότι μία Τράπεζα έχει εγκρίνει τη χορήγηση δανείου κεφαλαίου κίνησης με ανοιχτό αλληλόχρεο λογαριασμό Δρχ 50 εκατομμυρίων και με ετήσιο επιτόκιο 19%. Επίσης υποθέτουμε ότι ο δανειολήπτες πήγε στη Τράπεζα μία Παρασκευή και πήρε όλο το ποσό στις 10.00 πμ. αλλά 5 λεπτά αργότερα άλλαξε γνώμη και επέστρεψε όλο το ποσό στη Τράπεζα. Αξιοποιώντας τα τοκοτεχνάσματα, η Τράπεζα θα του απαιτήσει να της πληρώσει τόκο και ΕΦΤΕ Δρχ 81.542 που προκύπτει ως εξής :

 Τοκοτέχνασμα 2

Ενώ η εκταμίευση του δανείου έγινε την Παρασκευή οπότε και άρχισε να τρέχει ο τόκος, η εξόφληση θεωρείται ότι έγινε με τοκοφόρο ημερομηνία επομένης εργασίμου, δηλαδή της Δευτέρας. Ετσι, η Τράπεζα χρεώνει τόκο για τρεις ολόκληρες ημέρες (Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή), ήτοι Δρχ 79.167 πλέον ΕΦΤΕ 3% επί του τόκου, σύνολο Δρχ 81.542.

Τοκοτέχνασμα 1

Για τον παραπάνω υπολογισμό του τόκου των τριών ημερών, η Τράπεζα χρησιμοποίησε έτος 360 ημερών αντί 365 που ισχύει για τους τόκους των καταθέσεων. Εάν χρησιμοποιούσε το σωστό έτος (των 365 ημερών), ο τόκος θα ήταν μικρότερος, ήτοι Δρχ 78.082 πλέον ΕΦΤΕ Δρχ 2.342, σύνολο Δρχ 80.424. Η διαφορά που επιβαρύνει τον πελάτη αθέμιτα είναι Δρχ 1.118 ήτοι 1.39%.

Το σωστό, βεβαίως, θα ήταν να μη χρεωθεί καθόλου τόκο ο πελάτης διότι δεν έκανε καμία χρήση του προϊόντος της Τραπέζης (δάνειο). Αντίθετα, η Τράπεζα και τον χρέωσε καταχρηστικά αλλά και τον υπερχρέωσε αθέμιτα με το συνολικό ποσό των 81.542.

Τα δύο αυτά τοκοτεχνάσματα μαζί με δεκάδες άλλες αθέμιτες μεθοδεύσεις των τραπεζών αποκαλύφθηκαν από την Ενωση Καταναλωτών & Δανειοληπτών και περιλαμβάνονται αναλυτικά στο βιβλίο 300 σελίδων που έχει εκδώσει η Ενωση με τίτλο «Οι Τράπεζες στο μικροσκόπιο». Το βιβλίο διατίθεται από κεντρικά βιβλιοπωλεία και από την ίδια την Ενωση. Πληροφορίες στο τηλέφωνο 9848900.

 


Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα        Δάνεια: Αρχική Σελίδα        Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα
Advertised by Ati Advertising on se.gr