www.otsm.idx.gr - Οι Τράπεζες Στο Μικροσκόπιο





ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αποκαλύπτουμε σήμερα μία περίπτωση τηλεοπτικής διαφήμισης για καταναλωτικά δάνεια γνωστής ιδιωτικής τράπεζας που καταγγέλθηκε από την Ενωση Καταναλωτών & Δανειοληπτών πριν ένα περίπου χρόνο σαν παραπλανητική με τελικό αποτέλεσμα να υποχρεωθεί η τράπεζα και η διαφημιστική της εταιρεία να διακόψουν την προβολή της. Το μήνυμα αυτό έλεγε τα εξής:

(Εμφανίζεται ένα σαλόνι σπιτιού με ένα μεγάλο καναπέ).

Εκφωνητής: «Στην EUROBANK κάθε μέλος της οικογένειάς σας μετράει 1.000.000, 2.000.000, 3.000.000, 4.000.000 δραχμές μετρητά».

(Εχουν εμφανιστεί σταδιακά τα μέλη τετραμελούς οικογένειας που κάθονται στον καναπέ). Εκφωνητής: «Νέος ΑΝΟΙΧΤΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ EUROBANK ο μόνος λογαριασμός που δίνει 1.000.000 για πάντα σε κάθε μέλος της οικογένειάς σας».

(Εμφανίζεται και ο σκύλος της οικογένειας).

Eκφωνητής: «Εεε...σχεδόν. EUROBANK, δημιουργικά στη ζωή μας. Τηλεφωνήστε τώρα στο …».

Στην καταγγελία της για τη οποία τελικά δικαιώθηκε πλήρως αφού η συγκεκριμένη διαφήμιση κρίθηκε διπλά παραπλανητική, η Ενωση Καταναλωτών & Δανειοληπτών ισχυρίστηκε ότι το παραπάνω μήνυμα είναι αντιδεοντολογικό και παραπλανητικό για τον καταναλωτή και ότι βρίσκεται σε προφανή σοβαρή αντίθεση με τις βασικές αρχές του και ορισμένα άρθρα του Ελληνικού Κώδικα Διαφήμισης καθώς και τους κανόνες της καλής πίστης για τους παρακάτω λόγους:

1.         Με το συγκεκριμένο διαφημιστικό μήνυμα, η καταγγελλόμενη Τράπεζα παραβιάζει την πρώτη βασική αρχή του Κώδικα, σύμφωνα με την οποία όλες οι διαφημίσεις πρέπει να είναι νόμιμες, ευπρεπείς, έντιμες και να λένε την αλήθεια.

Ειδικότερα, αποκρύπτεται το γεγονός ότι τα καταναλωτικά αυτά δάνεια δίνονται επιλεκτικά και μόνο σε όσους πληρούν αυστηρά καθορισμένα από την Τράπεζα κριτήρια και προϋποθέσεις φερεγγυότητας (επαρκές δηλωμένο εισόδημα, ακίνητη περιουσία, καθαρό πιστωτικό μητρώο «Τειρεσίας», δυνατότητα εξεύρεσης εγγυητών, κ.ά.). Στο διαφημιστικό μήνυμα δεν γίνεται καν μνεία ή παραπομπή σε σχετικά πληροφοριακά έντυπα που τυχόν διαθέτει η Τράπεζα για την αναλυτική ενημέρωση του κοινού αλλά προτείνεται ένα τηλέφωνο για πληροφορίες. Ταυτόχρονα, δίδεται η υπόσχεση ότι ο λογαριασμός «δίνει 1.000.000 για πάντα σε κάθε μέλος της οικογένειάς σας» που, στην πραγματικότητα, αυτός ο υπερβολικός ισχυρισμός θα μπορεί να ισχύει μόνο εφόσον στο μέλλον συντρέχουν μόνιμα αρκετές συνθήκες και προϋποθέσεις διατήρησης του δανείου που, όμως, δεν προσδιορίζονται, αφήνοντας την παραπλανητική εντύπωση ότι τέτοιες συνθήκες δεν υπάρχουν. Εξάλλου, είναι γεγονός ότι, σύμφωνα με την σύμβαση προσχωρήσεως που θα κληθεί να υπογράψει ο καταναλωτής, η τράπεζα "δύναται να κλείσει οποτεδήποτε τον λογαριασμό κατά την απόλυτη κρίση της". Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η καταγγελλόμενη Τράπεζα δεν λεει την αλήθεια, γιατί αποκρύπτει μέρος αυτής και μάλιστα το πιο ουσιώδες και αποφασιστικό για τον μέσο καταναλωτή που δεν είναι γνώστης των τραπεζικών κριτηρίων και διαδικασιών.

2.         Επιπλέον, παραβιάζεται και η δεύτερη βασική αρχή του Κώδικα που υπαγορεύει ότι κάθε διαφήμιση πρέπει να δημιουργείται με πνεύμα κοινωνικής ευθύνης.

 Ειδικότερα, η συγκεκριμένη διαφήμιση παροτρύνει τον καταναλωτή να καλύπτει τις καταναλωτικές του ανάγκες με την προσφυγή στο δανεισμό, δημιουργώντας χρέη με όλους τους παράγωγους κινδύνους, χωρίς συγχρόνως να τους προσφέρει επαρκή και έγκυρη πληροφόρηση. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η καταγγελλόμενη Τράπεζα επιδιώκει το συγκεκριμένο μήνυμα να συνηγορήσει και για την ανατροπή της κρατούσας στην Ελληνική κοινωνία αντίληψης ότι ο καθένας θα πρέπει να ξοδεύει αυστηρά μέσα στα πλαίσια των υπαρκτών οικονομικών δυνατοτήτων του. Με την προτροπή του μηνύματος για μια τέτοια συμπεριφορά, ο καταναλωτής εκτίθεται σκόπιμα στον κίνδυνο της υπερχρέωσης. Κατόπιν τούτων, είναι εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο να ισχυριστεί κανείς βάσιμα ότι το μήνυμα αυτό δημιουργήθηκε με το επιβαλλόμενο πνεύμα κοινωνικής ευθύνης. 

 

3.         Η καταγγελλόμενη διαφήμιση παραβιάζει και το άρθρο 2 του Κώδικα γιατί στοχεύει ευθέως στην έλλειψη πείρας και γνώσεων του Ελληνα καταναλωτή για τις επαχθείς συνέπειες του τραπεζικού δανεισμού και μάλιστα με δάνειο καταναλωτικής πίστης..

Μεταξύ άλλων, ο μέσος καταναλωτής δεν γνωρίζει το υπέρμετρα υψηλό κόστος του χρήματος, τη δέσμευση από συμβάσεις προσχωρήσεως με αδιαπραγμάτευτους όρους, πολλοί από τους οποίους ελέγχονται σαν καταχρηστικοί και τη ανάληψη ευθύνης από εγγυητές που θα του ζητηθεί οι οποίοι είναι συνήθως συγγενικά του πρόσωπα που εξαναγκάζονται από έντυπους όρους της σύμβασης να παραιτηθούν από πολλά και σημαντικά έννομα δικαιώματά τους.

4.         Παρόλο ότι πρόκειται για δάνειο καταναλωτικής πίστης (προσωπικό δάνειο χωρίς δικαιολογητικά αγορών), από το κείμενο του μηνύματος απουσιάζουν σκόπιμα τις λέξεις «δάνειο, προσωπικό ή καταναλωτικό δάνειο» που προσδιορίζουν τη φύση του προσφερόμενου προϊόντος.

Ετσι, αυτό εξωραΐζεται παραπλανητικά σαν «ανοιχτός λογαριασμός», μία έννοια που στον μέσο καταναλωτή είναι συγκεχυμένη και αποπροσανατολιστική, κατά παράβαση του Κώδικα.

 

5.         Το διαφημιστικό μήνυμα, με τη φράση «κάθε μέλος της οικογένειάς σας» δεν διευκρινίζει αν απευθύνεται στα ενήλικα μόνο μέλη μιας οικογένειας.

Αντίθετα, προκαλεί την εντύπωση ότι ισχύει ακριβώς το αντίθετο, παρόλο ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις της Τραπέζης Ελλάδος, κάθε ενήλικο άτομο (που έχει δικαιοπρακτική ικανότητα) δικαιούται μόνο ένα δάνειο ενός εκατομμυρίου από όλο το τραπεζικό σύστημα με βάση υπευθύνου δηλώσεως. Η επιχειρούμενη παραπλάνηση βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τον Ελληνικό Κώδικα Διαφήμισης.

Επικουρικά σημειώνεται ότι, η συγκεκριμένη διαφήμιση κρίνεται ότι έχει αποτύχει να σεβαστεί δύο τουλάχιστον από τά οκτώ θεμελιώδη δικαιώματα του καταναλωτή, όπως αυτά έχουν αναδειχθεί και έχουν αναγνωρισθεί από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών της 9ης Απριλίου 1985. Πρόκειται για το δικαίωμα της ενημέρωσης (the right to be informed) και το δικαίωμα στην επιλογή (the right to choose). Σύμφωνα με το πρώτο, ο καταναλωτής δικαιούται να έχει τα πραγματικά στοιχεία που χρειάζεται για να κάνει μία έγκυρη επιλογή καθώς επίσης και να προστατευθεί από ανέντιμη ή παραπλανητική διαφήμιση. Ως προς το δεύτερο δικαίωμα, ο καταναλωτής θα πρέπει να είναι σε θέση να κάνει την επιλογή του ανάμεσα σε ένα φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών που του προσφέρονται σε ανταγωνιστικές τιμές μαζί με εγγύηση ικανοποιητικής ποιότητας.

Το έλλειμμα ενημέρωσης από πλευράς των Τραπεζών σχετικά και με τα δάνεια και της καταναλωτικής πίστης που προσφέρουν και των προβλημάτων που προκύπτουν με πολλούς πελάτες τους επισημάνθηκε ακόμα μια φορά από την Πολιτεία με πρόσφατη ανακοίνωση της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή όπου, μεταξύ άλλων, τονίζεται ότι προϋπόθεση για την επίλυση των συγκεκριμένων προβλημάτων είναι και η κατάργηση των παραπλανητικών διαφημίσεων και των επιθετικών τεχνικών προώθησης τραπεζικών υπηρεσιών (δάνεια από τηλεφώνου, μηδενικά επιτόκια, κλπ) που υπερβαίνουν τα αποδεκτά όρια δεοντολογίας. Οι τράπεζες όμως παραμένουν μόνιμα ασυγκίνητες και παγερά αδιάφορες.

"Συμπερασματικά", κατέληγε η καταγγελία της Ενωσης, "και σύμφωνα τόσο με το γράμμα όσο και με το πνεύμα του Ελληνκού Κώδικα Δεοντολογίας, η συγκεκριμένη διαφήμιση είναι αντιδεοντολογική γιατί, ο κίνδυνος κατάφορης παραπλάνησης του καταναλωτή, έστω και ως αποτέλεσμα φευγαλέας και αβασάνιστης εντύπωσής του, είναι εξαιρετικά πιθανός".

 


Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα        Δάνεια: Αρχική Σελίδα        Δάνεια: Προηγούμενη Σελίδα
Advertised by Ati Advertising on se.gr